Khấu hao máy in 3D
Khấu hao là phần giá mua máy được phân bổ vào từng sản phẩm theo số giờ máy chạy. Lấy giá máy chia cho tổng số giờ dự kiến máy chạy được trong vòng đời để ra chi phí mỗi giờ, rồi nhân với số giờ in của sản phẩm đó.
Mục lục bài viết
Khấu hao máy in 3D là phần giá mua máy phân bổ vào từng sản phẩm theo số giờ máy chạy. Lấy giá mua máy chia tổng số giờ chạy dự kiến trong vòng đời để ra chi phí mỗi giờ, rồi nhân với số giờ in của sản phẩm.
- Chi phí máy mỗi giờ = giá mua máy ÷ tổng giờ chạy dự kiến.
- Khấu hao sản phẩm = chi phí máy mỗi giờ × số giờ in.
Công thức
Chi phí máy mỗi giờ = giá mua máy ÷ tổng số giờ chạy dự kiến
Khấu hao cho sản phẩm = chi phí máy mỗi giờ × số giờ in
Máy 12.000.000đ, dự kiến chạy được 5.000 giờ:
12.000.000 ÷ 5.000 = 2.400đ mỗi giờ máy chạy
Một sản phẩm in 45 phút (0,75 giờ): 2.400 × 0,75 = 1.800đ
Chọn số giờ tuổi thọ thế nào
Đây là con số bạn phải tự đặt, và nó quyết định toàn bộ kết quả. Với máy FDM để bàn dùng cho sản xuất nhỏ, khoảng 4.000 đến 5.000 giờ là mức đặt mặc định thường thấy. Không có tiêu chuẩn ngành nào cho con số này — nó là một giả định kinh doanh, không phải thông số kỹ thuật.
Ba cách nghĩ để chọn:
- Theo tuổi thọ vật lý. Bạn nghĩ máy chạy được bao lâu trước khi chi phí sửa chữa vượt quá giá mua máy mới.
- Theo tuổi thọ kinh tế. Bạn nghĩ bao lâu nữa sẽ đổi máy vì có model mới nhanh hơn, chứ không phải vì máy hỏng. Với thị trường máy in 3D hiện tại, con số này thường ngắn hơn tuổi thọ vật lý.
- Theo mục tiêu hoàn vốn. Bạn muốn máy tự trả hết tiền mua trong bao nhiêu giờ chạy.
Đặt số giờ thấp thì khấu hao mỗi giờ cao, giá bán cao, hoàn vốn nhanh nhưng khó cạnh tranh. Đặt cao thì ngược lại. Chọn con số bạn thật sự tin, rồi giữ nguyên để so sánh được giữa các sản phẩm.
Dùng tổng số giờ dự kiến, không dùng số giờ đã chạy. Nếu chia giá máy cho số giờ máy đã chạy tới nay, thì tháng đầu tiên khấu hao sẽ cao khủng khiếp và giảm dần theo thời gian — cùng một sản phẩm hôm nay đắt hơn tháng sau mà không có lý do kinh doanh nào. Mẫu số phải là một con số cố định.
Tính những gì vào giá máy
Giá máy nên là số tiền thật để có một máy chạy được, không chỉ giá ghi trên hộp:
- Giá mua máy
- Phụ kiện bắt buộc mua kèm để máy làm được việc: hệ thống nhiều màu, tủ sấy nhựa, tấm bàn in thay thế
Vật tư tiêu hao thay định kỳ — đầu phun, ống dẫn, băng dính bàn in — thì không nên gộp vào giá máy. Chúng phát sinh theo cường độ dùng chứ không theo vòng đời máy, và nếu muốn chính xác thì nên coi như một khoản chi phí cố định hàng tháng.
Vì sao không được bỏ qua khoản này
Lập luận thường gặp: máy đã mua rồi, tiền đã trả rồi, tính vào giá làm gì cho đắt. Về mặt kế toán thì đúng — đó là chi phí chìm.
Nhưng máy sẽ hỏng. Và nếu giá bán suốt vòng đời máy không chứa khoản này, thì tiền mua máy tiếp theo phải lấy từ lợi nhuận — tức là bạn đang tiêu vào vốn chứ không phải kinh doanh. Xưởng nào cũng đến lúc phải thay máy, và thời điểm đó mới phát hiện thì đã muộn.
Trong ví dụ tính giá một móc khoá, khấu hao là 1.800đ trên giá vốn 15.341đ — khoảng 12%. Không lớn, nhưng đủ để biến một đơn hàng có lãi mỏng thành đơn hàng lỗ.
Khi có nhiều máy khác nhau
Mỗi máy có giá mua và tuổi thọ riêng nên chi phí mỗi giờ khác nhau. Một máy 30 triệu và một máy 8 triệu chạy cùng một file sẽ cho hai giá vốn khác nhau.
Điều này có ích: nó cho bạn biết nên đưa đơn nào vào máy nào. Đơn số lượng lớn, chi tiết đơn giản thì để máy rẻ chạy; đơn cần độ chính xác cao mới dùng máy đắt. Muốn so sánh được thì phải lưu thông số từng máy riêng thay vì dùng một con số chung.
Câu hỏi thường gặp
Khấu hao máy in 3D tính như thế nào?
Lấy giá mua máy chia tổng số giờ chạy dự kiến trong vòng đời để ra chi phí máy mỗi giờ, rồi nhân với số giờ in của sản phẩm. Ví dụ máy 12.000.000đ chạy 5.000 giờ thì chi phí máy là 2.400đ mỗi giờ.
Nên chọn tuổi thọ máy in 3D bao nhiêu giờ?
Với máy FDM để bàn dùng cho sản xuất nhỏ, 4.000 đến 5.000 giờ là mức mặc định thường dùng để bắt đầu. Đây là giả định kinh doanh, nên bạn có thể chỉnh theo mục tiêu hoàn vốn, tần suất chạy máy và kế hoạch đổi máy.
Có nên bỏ qua khấu hao nếu máy đã mua rồi không?
Không nên. Máy đã mua vẫn sẽ hao mòn và phải thay thế. Nếu giá bán không chứa khoản khấu hao, tiền mua máy tiếp theo sẽ bị lấy từ lợi nhuận thay vì được tích lại trong từng đơn hàng.